İster sunucu performansı optimizasyonu olsun ister NAS (Network Attached Storage – Ağa Bağlı Veri Depolama) kutusu üzerinde tümden bir veri kaybını engellemek amacıyla olsun, RAID uygulaması herkesin ihtiyaç duyduğu bir çözüm olarak karşımıza çıkıyor.
Özellikle NAS cihazı veya sunucusu hakkında araştırma yaptıysanız, şüphesiz RAID (Redundant Array of Independent Disks) terimine denk gelmişsinizdir. Genel olarak bir RAID sistemi, NAS ve sunucularda performansı geliştirmek için iki veya daha çok hard disk kullanır. Bu şekilde hata toleransı seviyesi sağlamaya çalışır. Hata toleransı, sabit diski arızalanan bir makinenin sorunsuz çalışmaya devam edeceğinden emin olmak için güvenli bir yapı kurmak anlamına gelir. Hata toleransı operasyon kesintilerini azaltır ve veri kaybı ihtimalini düşürür.
RAID Nedir ?
RAID ifadesi genelde bilinmesine karşın, ne anlama geldiği pek bilinmez. RAID, Redundant Array of Inexpensive Disks (Ucuz Disklerin Artıklıklı Dizisi) ya da Redundant Array of Independent Disks (Bağımsız Disklerin Artıklıklı Dizisi) ifadelerinin kısaltılmışıdır.
Aslında ikinci ifadenin çok daha anlamlı olduğunu ve kulağa daha mantıklı geldiğini belirtmek gerekir.
RAID yöntemini kullanarak verilerinizi farklı hard diskler üzerine yedekleyebilirsiniz. RAID yapısı, kişisel ya da kurumsal kullanıma uygundur ve farklı güvenlik seviyeleri içermektedir. RAID temel anlamda veri bütünlüğünün korunmasını sağlar, veri depolama sırasında oluşabilecek hata riskini en düşük seviyelere indirir ve farklı disklerin tek bir diskmiş gibi kullanılabilmesini sağlar.
RAID Türleri ve Özellikleri Nelerdir ?
RAID 0 (Stripe Set) – Performans:
Bu RAID seviyesi için en az 2 disk kullanılır. 32 diske kadar kadar çıkılabilir. Veriler disklere dağıtılarak yazılır. Bu sayede yazma ve okuma hızı oldukça iyidir. Ayrıca Parity – Eşveri yazılmaması da performans artışında etkendir. Disklerin toplam alanı kullanılabilir. 4 adet 300 GB disk ile toplam 1.2 TB alan tek sürücü altında kullanılabilir. Bu yapıda disklerden birinin hataya düşmesi durumunda diğer disklerdeki veriye ulaşılamaz. Önemli verilerin tutulduğu alanlar için kullanılması önerilmez. Görüntü ve resim işleme uygulamaları, yüksek yazma ve okuma isteyen uygulamalar için kullanılır. Her bir 2 disk grubu için ayrı bir raid kartı performansı daha da arttırır. Hem yazılımsal hem de donanımsal RAID, birçok denetleyici gibi RAID 0’ı destekler.
RAID 1 (Mirror) – Veri Koruma ;
Bu RAID seviyesi için 2 disk kullanılır. Veriler bir diske yazılır, kopyası birebir olarak diğer diske de yazılır. Okuma hızı yazma hızına oranla iyidir. Tek bir diske göre okuma ve yazma hızı daha iyidir. 300 GB iki disk ile RAID 1 yapıldığında kullanılabilecek alan 300 GB olur. Bir diskin hataya düşmesi durumunda diğer disk ile sistem çalışır. Rebuild – yeniden yapılandırma yapılmadan, bozulan diskin yerine takılan diske kopyalama yapılır. Yazılım RAID yapılarında asıl diskin bozulması durumunda sistem durabilir. Yedekteki disk asıl diskin yerine/yuvasına takılarak sistem açılabilir. Önemli verilerin disk arızalarına karşı güvenliğini sağlamak için kullanılır.
RAID 5 (Stripe Set with Parity) – Veri Koruma ve Hız ;
En çok kullanılan RAID türüdür.
Bu RAID seviyesi için en az 3 disk kullanılır. 16 yada Raid kartına bağlı olarak 32 diske kadar çıkarılabilir. Veriler disklere dağıtılarak yazılır. Aynı yazım sırasında verinin bir diskin hataya düşmesi durumunda verinin kurtarılması için bir veri bloğu daha, verinin yazılmadığı diğer diske yazılır. Bu şekilde performans sağlanır. Bu veriye parite – eş veri denir. Okuma hızı yüksek veri yazma hızı Parite- Eş verinin hazırlanması ve yazılması aşamasında normaldir. 300 GB 3 disk ile RAID 5 yapıldığında kapasite 600 GB olur. En az 1 disk alanı parite için ayrılır. İstenirse bu oran arttırılabilir. Disklerden biri hataya düştüğünde sistem çalışmaya devam eder. Hatalı disk değiştirilir ve Rebuild-Yeniden yapılandırma aşaması başlar.Rebuild aşaması daha yoğun işlemci gücü gerektirir. Bu aşamada performansta düşüş olabilir.
RAID 5’in başka bir yararı da birçok NAS ve sunucu sürücüsünün çalıştırılırken değiştirilmesine izin vermesidir. Yani dizideki bir sürücü bozulduğunda, sunucu veya NAS’a erişen kullanıcıların erişimini bozmadan; sunucu veya NAS’ı kapatmadan yeni bir sürücü ile bozulanı değiştirebilirsiniz. Bu hata toleransı için harika bir çözümdür. Çünkü sürücü arızalandığında bozulan diskler değiştirilirken yeni disklerde yenilen veri yaratılır.
RAID 5’in zayıf noktası ise sunucuların birçok yazma operasyonu gerçekleştirdiği performans darbesidir. Örneğin, birçok çalışanın erişim sağladığı zamanlarda veri tabanını barındıran sunucudaki RAID 5’te fark edilebilecek boyutta bir gecikme olabilir.
RAID 6;
İşletmelerde oldukça yaygın olarak kullanılır. RAID 5 ile neredeyse aynıdır ama RAID 6 daha dayanıklı bir çözümdür. Çünkü RAID 5’e göre birden çok eşlik bloğu kullanır. İki diskiniz dursa da sisteminiz hala çalışmaya devam eder.
RAID 6 oldukça yüksek oranda hata toleransı sunar ve birden fazla diskte eş zamanlı olarak ortaya çıkabilecek hataları ya da arızaları karşılayarak sistemin kararlı bir şekilde çalışmaya devam etmesini sağlar. Okuma hızı çok iyidir, ancak yazma hızı çift parite kullanıldığından RAID 5’e göre daha kötüdür.
RAID 10 – Yüksek Güvenirlikli ve Performanslı;
Bu RAID seviyesi için en az 4 disk kullanılır. 32 diske kadar çıkarılabilir. RAID 0 daki gibi veriler disklere dağıtılarak yazılır. Dağıtılan verilerin kopyası RAID 1 deki gibi diğer diske yazılır. 300 GB dört disk ile RAID 10 yapıldığında kapasite 600 GB olur. Biri diskin hataya düşmesi durumunda sistem devam eder. Hatalı disk değiştirilir. Rebuild- Yeniden yapılandırma ile sağlam diskten veriler yeni diske kayıt edilir. Pahalı bir RAID seviyesidir. Yoğun çalışan Veritabanı dosyaları için kullanılır. Rebuild performansı RAID 0 ve 1 den iyidir.
RAID 1+0 olarak da bilinen kurulum, en başta bahsettiğimiz iki sistemi birleştirir. Böylece hız ve aynalamanın ideal kombinasyonunu oluşturur. İki gruba ayrılacak şekilde en az dört disk gerektirir. Veriler bir grupta disklere dağıtılırken, diğer grupta aynalanır. Bu sebeple kapasite, kaç disk eklerseniz ekleyin, her zaman ikiye bölünecektir.
